Doradztwo metodyczne: handel, turystyka, edukacja - ZobowiÄzania i rezerwy na zobowiÄzania

ZobowiÄzania i rezerwy na zobowiÄzania

Spis stron
ZobowiÄzania i rezerwy na zobowiÄzania
Strona 2
Strona 3
Strona 4
Strona 5

Strona 1 z 5

ZobowiÄzania i rezerwy na zobowiÄzania.Rodzaje i prezentacja w bilansie.

dr Daniel Zabawa

Definicje pojÄÄ zobowiÄzaĹ, rezerw na zobowiÄzania oraz biernych rozliczeĹ miÄdzyokresowych kosztów zostaĹy w jasny sposób przedstawione w znowelizowanej ustawie o rachunkowoĹci. Ich prezentacja w pasywach zgodnie z zaĹÄcznikiem do ustawy prezentujÄcym ukĹad funkcjonalny bilansu wydaje siÄ byÄ równie oczywista. Pierwszy rok funkcjonowania ustawy wskazuje jednak na czÄste pojawiajÄce siÄ w praktyce problemy zwiÄzane z klasyfikacjÄ i prezentacjÄ rezerw w sprawozdaniu finansowym.

ZobowiÄzanie, zgodnie z art. 3[1], zawierajÄcym podstawowe definicje w rachunkowoĹci, jest wynikajÄcym z przeszĹych zdarzeĹ obowiÄzek wykonania ĹwiadczeĹ o wiarygodnie okreĹlonej wartoĹci, które spowodujÄ wykorzystanie juĹź posiadanych lub przyszĹych aktywów jednostki. Jest to pojÄcie zobowiÄzania w szerokim tego sĹowa znaczeniu, zawiera bowiem zobowiÄzania w tradycyjnym rozumieniu (tzw. „dĹugi”), rezerwy na przyszĹe zobowiÄzania oraz bierne rozliczenia miÄdzyokresowe.

Rezerwy natomiast, zgodnie z ich definicjÄ zawartÄ w art. 3 ust. 1 pkt 21 znowelizowanej ustawy o rachunkowoĹci sÄ nimi zobowiÄzania, których termin wymagalnoĹci lub kwota nie sÄ pewne, natomiast bierne rozliczenia miÄdzyokresowe kosztów sÄ to prawdopodobne zobowiÄzania przypadajÄce na bieĹźÄcy okres sprawozdawczy. Pewnym rodzajem zobowiÄzaĹ sÄ równieĹź zobowiÄzania warunkowe, bÄdÄce obowiÄzkiem wykonania ĹwiadczeĹ, których powstanie jest uzaleĹźnione od zaistnienia okreĹlonych zdarzeĹ (art. 3 ust. 1 pkt 28).

Pomimo, iĹź wyĹźej podane definicje wydajÄ siÄ byÄ jasne, obowiÄzek wykazywania w sprawozdaniu finansowym oraz zakwalifikowanie niektórych zobowiÄzaĹ (szczególnie tych niepewnych co do kwoty i terminu realizacji) budzi niejednokrotnie wÄtpliwoĹci i przysparza problemy pracownikom sĹuĹźb finansowo - ksiÄgowych.

Aby moĹźna byĹo wykazaÄ zobowiÄzanie w bilansie jednostki, konieczne jest speĹnienie nastÄpujÄcych warunków:[2]

- zdarzenie powodujÄce obowiÄzek Ĺwiadczenia ze strony jednostki, np. przyjÄcie dostawy towaru, za który naleĹźy zapĹaciÄ, nastÄpiĹo przed dniem bilansowym

- Ĺwiadczenie to posiadaĹo wiarygodnie okreĹlonÄ wartoĹÄ (np. kwota z faktury zakupu wiarygodnie okreĹla wartoĹÄ dostawy)

- Ĺwiadczenie to spowodowaĹo wykorzystanie juĹź posiadanych lub przyszĹych aktywów jednostki (np. juĹź posiadane Ĺrodki pieniÄĹźne lub te, które dopiero wpĹynÄ na rachunek jednostki)

W przypadku dane zdarzenie gospodarcze speĹnia powyĹźsze warunki, a jego efekt jest „pewny”, mówimy o zobowiÄzaniu w ĹcisĹym tego sĹowa znaczeniu. ZobowiÄzanie takie w takiej formie naleĹźy wykazaÄ w pasywach bilansu. W pozostaĹych przypadkach, tzn. jeĹli istnieje niepewnoĹÄ odnoĹnie któregokolwiek z warunków, np. co do kwoty, powinno ono zostaÄ wykazane jako rezerwa na zobowiÄzanie lub w biernych rozliczeniach miÄdzyokresowych kosztów. JeĹli niepewnoĹÄ dotyczy faktu, czy obowiÄzek taki w ogóle powstanie, bÄdzie to zobowiÄzanie warunkowe wykazywane w informacji dodatkowej.

[1] Art. 3 ust. 1 pkt 20 ustawy o rachunkowoĹci

[2] Lisiecka – ZajÄc BoĹźena, WaliĹska Ewa, Hryniuk Jacek, ”Komentarz do znowelizowanej ustawy
o rachunkowoĹci”, Fundacja Rozwoju RachunkowoĹci w Polsce, Warszawa 2002, str. 153

Poprzednia - NastÄpnaÂť

[ WrĂłÄ ]